Son Ä°stasyon: HaydarpaÅŸa
FotoÄŸraflar: Tuncay DersinlioÄŸlu
Yazı: Mehveş Evin
Elveda HaydarpaÅŸa
(...) 1906 Mayıs’ında yapımına baÅŸlanan HaydarpaÅŸa Garı, 19 AÄŸustos 1908 tarihinde hizmete açıldı. O gün bugündür, “Ä°stanbul’un kapısı” oldu… Anadolu’dan gelenlerin Ä°stanbul’u ilk gördüÄŸü nokta olan HaydarpaÅŸa, nice anıya, filme sahne oldu.
Ancak bu simgesel bina, ÅŸehrin merkez garı olmaktan çıkacak!
Peki nasıl ve neden?
Aslında yıllardır planlanan bir “dönüÅŸüm süreci”nin sonucu bu… 1 Åžubat Salı günü itibariyle, HaydarpaÅŸa’nın tüm dış hat baÄŸlantıları kaldırılıyor. Yani Ä°stanbul’dan EskiÅŸehir ve Ankara baÄŸlantılı trenler artık çalışmayacak. Gebze-HaydarpaÅŸa hattı, birkaç ay daha hizmet verecek. Haziranda tüm tren seferlerinin durdurulması gündemde.
İki-üç yılı bulacak “hızlı tren” çalışmaları tamamlandığında, son durağın SöÄŸütlüçeÅŸme olması planlanıyor. Anlayacağınız, HaydarpaÅŸa artık tarih oluyor…
Yeni projelerde ne var?
Peki HaydarpaÅŸa ne olacak? DoÄŸrusu kimse bu sorunun cevabını bilmiyor. TCDD yetkilileri, Koruma Kurulu kararıyla binanın korunacağından emin. Gar binası için düzenlenecek tasarım yarışmasıyla ÅŸehre yaraşır, güzel bir projenin hayata geçirileceÄŸine inanıyorlar. Kültür merkezi, otel, yaÅŸam alanı, en çok telaffuz edilen fikirler.
Ancak yeni proje ne olursa olsun, HaydarpaÅŸa’nın yüz yıldan fazla üstlendiÄŸi iÅŸlevi, yani tren garı özelliÄŸi ortadan kalkacak.
Cafe’ler, sergi salonları, müze, yeni yatırımlarla ilgili kulaÄŸa hoÅŸ gelen öneriler. Ancak ne karar ne çıkarsa çıksın, halkın bugünkü gibi kullanacağı bir kamu alanı olmaktan çıkacağı kesin.
GörüÅŸtüÄŸüm TCDD yetkililerine göre Marmaray’la yapılacak üç hatlı baÄŸlantıdan sonra “kimse HaydarpaÅŸa’ya gelmek istemez”.
Mantık ÅŸu: Bu zaman darlığında yolcu, neden HaydarpaÅŸa’da inip vapur bekleyip 30 dakikada karşıya geçsin? Dört dakikada Sirkeci’ye varmak dururken…
Seçeneksiz ulaşıma karşıyız
Ne var ki herkes böyle düÅŸünmüyor… Buna sivil toplum, akademisyenler, yolcular ve demiryolu çalışanları da dahil. Bu noktadaki baÅŸlıca itirazlar ÅŸöyle:

1 Bir kentte merkez gar olmazsa olmaz. Åžehrin kimliÄŸi, belleÄŸinin bir parçasıdır. Paris’te 5-6 tane merkez gar var, biz elimizdeki iki tarihi garı niye komple iptal ediyoruz?

2 Hızlı tren yapılsın, ama alternatifi de olsun. Bir kaza, olaÄŸanüstü bir durum (mesela deprem) halinde demiryolu, en güvenilir ve saÄŸlam seçenek. Neden iÅŸleyen hattın üzerine yeni hat yapılıyor?

3 HaydarpaÅŸa’nın bypass edilmesi, denizyolu baÄŸlantısının da kesilmesi anlamına geliyor. Belki insanlar dört dakikada tüten geçmek yerine vapura binip çayını içerek karşıya geçmek isteyecek. Neden seçeneksiz ulaşıma mahkum ediliyoruz?

4 HaydarpaÅŸa yeni projelerle ranta açılacak. Kamu alanı özelliÄŸini kaybedeceÄŸi gibi, sadece belli bir kesimin kullanabileceÄŸi bir yer haline gelecek. VatandaÅŸa kimse sordu mu?
HaydarpaÅŸa kapanacak mı? 
HoÅŸ, treni kullananlar dahil, kimse HaydarpaÅŸa’nın kapanacağından haberdar bile deÄŸil… Herkes kendi derdinde. Konuyu sorduÄŸumda pek çok vatandaÅŸ, inanmayarak yüzüme baktı. Bilmem kime kızmalı? Halkı süreç hakkında yeterince bilgilendirmeyen yetkililere, medyaya mı? Yoksa biricik tren garına, kimliÄŸine, ulaşım özgürlüÄŸüne sahip çıkmayan halka mı? (...)
Tekstin tamamı için ; http://cerideimulkiye.com/?p=18473
